كه اطفال را به همان نوع كه ما مستخدم و خدمتكاران را تربيت مىكنيم تعليم دهند ؛ يعنى طفل ملزم شود كه جز حقيقت چيز ديگرى نگويد ، گرد مكر و فريب نگردد ، دستش به دزدى دراز نشود ، درصدد برنيايد كه بر حريف غلبه يابد ؛ و هركس كه خلاف آن كند مستوجب تنبيه و مؤاخذه خواهد بود . در نتيجه اطفال با خلقى بسيار ملايم و ساده بار آمدند . اما همين‌كه جوانان به سنى رسيدند كه تو اكنون رسيده‌اى ، مىتوان به آنها آموخت كه در برابر دشمن چه روشى بايد در پيش گرفت ، زيرا ترديد نيست كه جوانانى كه با ملكات حسنه و سجاياى اخلاقى رشد و پرورش يافته‌اند ، در نتيجهء توجه به رذايل ، خوى توحش نمىگيرند و به انسان وحشى و عارى از مكارم اخلاق مبدل نمىشوند . به همين دليل مربيان ما به اطفالى كه تازه پا به سن بلوغ گذاشته‌اند از عشق سخن نمىگويند ، زيرا بيم آن مىرود كه به علت كمى سن دچار افراطكارى و ذمايم اخلاقى شوند . كورش گفت : پس من در كسب حيله‌هاى جنگى بسيار عقب هستم ، حال اگر پدر ، چيزى از آن جمله مىدانى مرا بياموز تا اين‌كه بر دشمنانم فايق آيم . كمبوجيه جواب داد : سعى كن حتىالمقدور با صفوف منظم بر دشمن ، قبل از اينكه آرايش رزمى يافته باشد ، بتازى و غافل‌گيرش سازى . با افراد مسلح خود به كسانى كه هنوز اسلحه به‌دست ندارند حمله كن ، سربازانت را هشيار و بيدار نگه‌دار تا به سهولت بر سربازان خمار و خواب‌آلود حريف چيره شوند . سعى كن خود را از انظار ديگران پنهان سازى ولى به خوبى ديگران را ببينى ، موقعيت خوب زمين را تصرف كن و حريف را در زمينى كه داراى موقعيتى نامناسب است بران ، آن‌گاه بر او حمله بر و او را پراكنده كن . كورش كه سراپا گوش بود تعجب‌كنان از پدر سؤال كرد : آيا ممكن است حريف را در چنين وضع نامناسبى غافل‌گير ساخت ؟ كمبوجيه جواب داد : اين امور از ضروريات اوليهء كارزار است و به همين دليل دو سپاه كه منتظر نبرد در كمين يك‌ديگرند بايد با حدس و قياس موقعيت حريف را بسنجند . بديهى است هردو حريف بايد فرصت خوردن و خوابيدن داشته باشند . بايد سحرخيز بود و كارهاى ضرورى را از طليعهء صبح آغاز نمود . بايد خواه و ناخواه از راه‌ها به همان وضع كه هست عبور كرد . بايد به نقاط ضعف خود واقف شوى و پيوسته مترصد باشى كه آن را از نظر ديگران بپوشانى و دريابى كه ضعف حريف در چيست و بر آن حمله برى . كورش گفت : آيا در همين موارد است كه مىتوان دشمن را مغلوب كرد يا فرصت‌هاى ديگرى نيز مىتوان يافت ؟ كمبوجيه گفت : ترديد به خود راه مده . در اين موارد كه تذكر داده شد همهء كسانى كه ضعفى در خود مشاهده مىكنند مخصوصا هشيار مىشوند . ولى از حيله و تزويرهاى مؤثر يكى اين است كه حريف را در امرى خاطرجمع سازى و چون دريافتى كه اطمينان كامل